प्रधानमन्त्री ओली चीन प्रस्थान


काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आज बिहान चीन प्रस्थान गरेका छन् । हिमालयन एयरलाइन्सको चार्टर्ड उडानमार्फत् हुने यो भ्रमण सामान्य मात्र कूटनीतिक औपचारिकता होइन, नेपालले क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा कसरी आफ्नो भूमिका तय गर्ने भन्ने प्रश्नसँग जोडिएको छ ।

चीनको तियानजिनमा हुने शाङ्घाई सहयोग सङ्गठन (एससीओ) को शिखर सम्मेलनमा भाग लिन जान लागेका ओलीसँग २३ सदस्यीय नेपाली प्रतिनिधिमण्डल छ ।

यस यात्रामा नेपाल प्रत्यक्ष सदस्य नभए पनि छलफल र द्विपक्षीय भेटवार्ताले आगामी रणनीतिक सम्बन्धमा असर पार्ने अनुमान विश्लेषकहरूले गरेका छन् ।

एससीओमा चीन, रुस, भारत, पाकिस्तानलगायतका देशहरू आबद्ध छन् । यस्तो सम्मेलनमा उपस्थित भएर प्रधानमन्त्री ओलीले चीन र रुसका राष्ट्रपतिसहित छ देशका सरकार प्रमुखसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ ।

नेपालको भौगोलिक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दा यो अवसरलाई ‘भूराजनीतिक संवाद’ को महत्त्वपूर्ण हिस्सा मानिएको छ ।प्रधानमन्त्री ओलीले भोलिपल्ट तियानजिनमा हुने ‘एससीओ प्लस’ सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ ।

संबोधनमार्फत् नेपालले क्षेत्रीय सहकार्यमा आफ्नो प्राथमिकता, हिमाल–हिन्द महासागरबीचको जोड्ने भूमिका र बहुपक्षीय सहयोगमा आफ्नो चासो प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

एससीओको साइडलाइनमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी पनि उपस्थित हुनेछन् । यद्यपि ओली–मोदी भेटवार्ताबारे औपचारिक जानकारी सार्वजनिक भएको छैन । यही अस्पष्टताले नेपाल–भारत–चीन त्रिकोणीय सम्बन्धबारे थप कौतुहल सिर्जना गरेको छ ।

नेपालको लागि चीन भ्रमण सधैंजसो ‘पूर्व–पश्चिमबीचको सन्तुलन’ को संकेतका रूपमा हेरिने गरिन्छ। यसपटक पनि प्रधानमन्त्री ओलीको यात्रा द्विपक्षीय सम्झौता मात्र होइन, बदलिँदो क्षेत्रीय शक्ति समीकरणमा नेपालको स्थान कस्तो हुने भन्ने प्रश्नमा केन्द्रित भएको देखिन्छ।