काठमाडाैँ । संविधानविद् विपिन अधिकारीले मुलुकको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली काँग्रेसले आफ्नो ऐतिहासिक विरासत र आधारभूत सिद्धान्तलाई बिर्संदै गएको टिप्पणी गरेका छन् ।
उनले कांग्रेस अब व्यक्तिमा आधारित नभई स्पष्ट कार्यक्रम र नीतिमा आधारित पार्टीका रूपमा रूपान्तरण हुनुपर्नेमा जोड दिएका हुन् ।
आइतबार काठमाडौँमा आयोजित एक कार्यक्रममा उनले सिंगापुरको ‘पिपल्स एक्सन पार्टी’ (पिएपी) को उदाहरण दिँदै अधिकारीले कुनैपनि राजनीतिक दल सफल हुनका लागि दीर्घकालीन दृष्टिकोण, अनुशासन र व्यावहारिक राजनीति (प्राग्मटिज्म) आवश्यक हुने बताए ।
विपी कोईरालाको समयमा काँग्रेस एक असाधारण र उत्कृष्ट पार्टी रहेको स्मरण गर्दै अधिकारीले तत्कालीन समयमा सिमित स्रोतसाधन र कठिन परिस्थितिका बाबजुद पनि नेताहरूमा उच्च राजनीतिक प्रतिवद्धता रहेको उल्लेख गरे । विपीले प्रतिपादन गरेको राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र समाजवादको मर्म अहिले हराउँदै गएको उनको तर्क छ ।
पार्टी व्यक्ति विशेषको इच्छामा नभई तय गरिएका नीति र कार्यक्रमका आधारमा चल्नुपर्ने,राष्ट्रिय स्तरमा लोकतन्त्रको वकालत गर्नुअघि दलभित्रै लोकतान्त्रिक अभ्यास र अनुशासन मजबुत हुनुपर्ने, दोस्रो र तेस्रो पुस्ताका नेताहरूलाई नेतृत्वका लागि तयार पार्नुपर्छ र नेतृत्वमा पुग्ने प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउनुपर्ने उनको सुझाव छ ।
उनले भने, “सिंगापुर निर्माणमा पीएपीको अनुशासन, स्वच्छ छवि र कठोर सङ्घर्षले काम गरेको छ । हाम्रो सन्दर्भमा काँग्रेसले आफ्नो आदर्श र भुइँतहका मुद्दाहरूलाई छोड्दै गएको देखिन्छ । कुनै समय काँग्रेसको एजेण्डामा कृषि र किसान प्राथमिकतामा थिए । सुवर्ण शमशेरले प्रश्तुत गरेको बजेटदेखि विपीका नीतिहरूमा भुइँतहका मानिसको अवस्था सुधार्ने स्पष्ट मार्गचित्र थियो । अहिले ‘जोत्नेको जमिन’ जस्ता आधारभुत सिद्धान्तहरू हराएका छन् र पार्टीले किसान सङ्गठन तथा ग्रामीण मुद्दाहरूसँगको सम्बन्ध गुमाउँदै गएको छ ।”
विश्वका अन्य लोकतान्त्रिक पार्टीहरूको चर्चा गर्दै उनले न्युजिल्याण्डको लेबर पार्टी, स्विडेनको सोसल डेमोक्रेटिक पार्टी र र्मनीका विभिन्न राजनीतिक दलहरूले गठबन्धन संस्कृतिमा रहेर पनि कसरी आफ्नो मूल्यमान्यता र अनुशासन कायम राखेका छन् भन्नेबारे सिक्नुपर्ने बताए ।
संविधानविद् अधिकारीले काँग्रेसभित्रको लोकतन्त्र र नेतृत्व हस्तान्तरणको विषयमा पनि प्रश्न उठाएका छन् । सत्ता केन्द्रित राजनीतिका कारण पार्टीका मूल्यमान्यताहरू कमजोर बन्दै गएको भन्दै अधिकारीले चुनावी हार वा पराजयलाई पनि लोकतान्त्रिक वैधताको हिस्साका रूपमा स्वीकारेर गल्तीहरू सुधार्नुपर्ने सुझाव दिए ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्